In 1973 bestond de wijk Dauwendaele nog maar enkele jaren en hier woonden dus veel jonge mensen met kinderen. De Wijk Vereniging Dauwendaele was zeer actief met het organiseren van diverse activiteiten voor de bewoners, zoals klaverjassen, jeugdactiviteiten, feestavonden, etc.
Op 30 april 1973 was er weer een zeskamp georganiseerd door de Oranjevereniging "voor het volk - door het volk", waarvan Ron Jansen de organisator was. Een ploeg uit Dauwendaele werd op het laatst uitgenodigd. omdat een andere ploeg zich had afgemeld. De deelnemers waren o.a. Fred en Diny van Essen, Cees Walhout, en Dick Nelemans. De Dauwendaelse ploeg ging er ook nog met de eerste prijs vandoor en waarschijnlijk om die reden vroeg één der deelnemers of er een voetbalvereniging kon worden opgericht. Er waren al diverse mensen die regelmatig tegen een bal trapten voor een partijtje voetbal op het trapveld dat tegenover het winkelcentrum was gelegen.
Ron Jansen was één van hen en hij ging gelijk actief aan het werk met het starten van een voetbalvereniging. Elke bewoner van de wijken Dauwendaendale en Magistraatwijk (in de volksmond nog Plan Zuid geheten) kreeg een aanmeldingsformulier thuisbezorgd. Dit formulier kon weer worden ingeleverd bij Paul Martens, Theo Munnix en Fred van Essen.
De oprichting van FC Dauwendaele en ook de aangifte bij de K.N.V.B. was gedateerd op 1 augustus 1973.
Het resultaat was ernorm. De eerste officiële wedstrijd werd gespeeld op 10 augustus 1973 en een week later was het ledenbestand al gegroeid naar 110 leden. De jeugd van FC Dauwendaele (een B-, C-, D- en E-team) speelden hun eerste wedstrijd in de voorjaarscompetitie van 1974.
Fred van Essen, Sjaak van Dalen, Frans de Wit, Jan Wagenaar, Dick Nelemans, Krijn Colijn, Ron Jansen, Sjaak Onderdijk, Jan de Nooijer (ex-eerste elftalspeler van V.C. Vlissingen), Ron Abuys, Theo Munnix, trainer De Kok, Paul Martens, J. Smolders en voor de jeugd Bert Teske, Jan de Back en Jan Schouten waren de pioniers van de huidige vereniging.
Het voetbal kwam onder auspiciën van de wijkvereniging tot stand. Het eerste jaar eindigde FC Dauwendaele in de zomeravondvoetbalcompetitie als middenmoter. De C- en D-junioren werden in 1974 al uitgenodigd door andere verenigingen om daar een toernooi te spelen.
In 1975 werd FC Dauwendaele een zelfstandige vereniging. Het bestuur stelde dit voor op een Algemene Leden Vergadering en dit voorstel werd met algemene stemmen aangenomen. Dit betekende dat er (met dank) afscheid werd genomen van de wijkvereniging.
In de P.Z.C. van 28 februari 1976 stond te lezen dat FC Dauwendaele zich gelijk voelde aan een eredivisieclub, maar dat wel begonnen werd in de 4e klasse van de afdeling. Er waren al twee verenigingen die op zondag speelden. Hierdoor was het programma op de zondagen al overvol en is FC Dauwendaele begonnen als zaterdagvereniging. Dit werd nog een versterkt door een stemming tijdens de Algemene Leden Vergadering, waarin werd gesteld dat we als vereniging ook rekening moesten houden met de christelijke beginselen.
Er waren echter geen velden in onze wijk en we werden "verbannen" naar veld 7 aan de Nassaulaan. Daar liepen twee mooie groeven (een soort loopgraven) overdwars op het veld.
Het eerste toernooi van FC Dauwendaele-1 werd gespeeld in Kats. De plaatselijke voetbalvereniging had ons uitgenodigd om mee te doen. De leiding van het eerste elftal was toen in handen van trainer Daan van de Vijver. We eindigden in de middenmoot van dat toernooi en dat was een leuk begin.
In datzelfde jaar organiseerden wij het eerste thuistoernooi voor senioren. Dit werd een groot succes en voor herhaling vatbaar.
Het eerste werd het eerste seizoen kampioen in de afdeling al hadden de overige elftallen het erg moeilijk.
De bestuur bestond toen uit de volgende leden: Dick Nelemans (voorzitter en wedstrijdsecretaris), Ron Jansen (secretaris), Wiliiam Pen (penningmeester). Bob Agterberg (2e secretaris en wedstrijdsecretaris). Jan Schouten (jeugdvoorzitter), Jan de Back (jeugdsecetaris) en Krijn Colijn (leider 1e elftal).
Jan Wagenaar volgde Ron Jansen op als secretaris, omdat Ron het veel te druk kreeg met zijn werkzaamheden en geen tijd meer kon vrijmaken voor FC Dauwendaele.
De jeugd van FC Dauwendaele draaide steeds beter en er kwamen meer jeugdleden bij, zodat er toekomst zat in de vereniging. Alleen moesten we altijd naar de Nassaulaan om een balletje te trappen en dat was met name voor de pupillen niet eenvoudig. Na het eerste seizoen, in 1976, was onze hoofdmacht gepromoveerd naar de 3e klasse afdeling en kwamen er ook meer senioren bij. Het 3e elftal werd geboren.
Er waren nog meer optimistische geluiden. De financiën van onze vereniging werden door de Lotto en Toto sterk gehouden, omdat deze op een zeker moment de top 10 van Zeeland binnen denderde. De inkomsten waren in 3 jaar tijd gestegen van ƒ 64.000,-- naar ƒ 92.000,-- omzet. De winst voor de vereniging was toen 12% van de omzet. Dat betekende voor FC Dauwendaele een inkomstenpost van ongeveer ƒ 10.000,-- per jaar. Hiervoor werden veel activiteiten georeganiseerd om een binding te krijgen tussen bestuur, spelers en medewerkers.
Ook heeft onze vereniging vele donkere wollken gezien. Veel spelers dachten dat FC Dauwendaele een liefdadigheidsinstelling was en ze geen contributie hoefden te betalen. Alleen daardoor kwam de vereniging weleens in de problemen en zijn er helaas ook drastische maatregelen genomen. Er is toentertijd door het bestuur aan diverse spelers een voetbalverbod opgelegd. In die periode, tussen 1977 en 1980, werd er een speler die bij een thuiswedstrijd van het eerste een bierflesje naar de scheidsrechter gooide en die ook nog eens een contributieachterstand had, geroyeerd door het bestuur van FC Dauwendaele. De K.N.V.B. legde aan deze speler een veldverbod op van anderhalf jaar met een half jaar proeftijd. FC Dauwendaele kroop toen door het oog van de naald!
Alle medewerkers werkten toen voor noppes. Zelfs de sportkleding werd door de spelers zelf betaald. Iedere speler waste zijn eigen shirt, broek en kousen. Sponsoren waren ons onbekend.
In deze periode kwam ook het eerste clubblad uit van FC Dauwendaele. Dick Nelemans nam hierin het voortouw, zijn eerste regels waren: "Sportvrienden (groot en klein), Niet te geloven dat dit mogelijk was. Zo ongeveer was de reactie van hen die zich met de samenstelling van dit blad hebben beziggehouden". Sponsors waren o.a. Muilwijk, die toentertijd een zaak had van de 'centra' in het winkelcentrum en Rijwielhandelaar Van Staveren. De adverteerders zorgden er voor dat de clubbladen betaald konden worden. Het stencillen werd gedaan door Jan Vermeulen (vader van onze Zeeuwse langeafstandsloper).
De toernooien van FC Dauwendaele liepen als een trein, maar niet alle inkomsten hiervan gingen naar de vereniging. Aangezien we geen eigen onderdak en geen eigen velden hadden, huurden wij (en dat is nog steeds zo) de velden van de Gemeente Middelburg. Er werd toen nog geen inschrijfgeld betaald om aan een toernooi mee te doen.
Dat betekende dat FC Dauwendaele het initiatief nam om te proberen een eigen veld in de eigen wijk gedaan te krijgen van de gemeente, In die periode waren er andere verenigingen bepaald jaloers op onze club, waardoor we geen medewerking kregen voor een eigen veld. De gemeente had er moeite mee. Waar we nu spelen zou een wielerbaan en een 'recreatief' sportveld komen en dat betekende geen voetbalveld, maar een speelveld. Daarom werd er ook bij een bijeenkomst van de PvdA in het winkelcentrum gedemonstreerd door de jeugd van FC Dauwendaele. Onze leden waren zo fanatiek, dat er haast klappen vielen (zie de P.Z.C. van 6 juli 1977). In het ontmoetingscentrum werden vele vragen gesteld aan wethouder Henk Gillessen, waarop hij het antwoord schuldig moest blijven.
Nadat Dick Nelemans in 1978 verhuisde naar Borssele werd Fred van Essen op 15 augustus 1978 officieel voorzitter. Dick Nelemans werd, als eerste van onze vereniging, benoemde tot erelid, omdat er veel door hem tot stand is gekomen.
Het bestuur besloot tot een handtekeningenactie om toch een voetbalveld in de wijk te krijgen. Huis aan huis en avond aan avond liep de jeugd (met leiders) de wijk af op handtekeningenjacht voor een eigen voetbalveld. De trainingen werden toen nog gehouden in de Buitenhovelaan en op het trapveld voor het winkelcentrum in de Vrijlandstraat. Deze stonden onder leiding van Daan van de Vijver. Er was voor ons geen plaats op de andere velden in de Nassaulaan, die waren overbezet. In de P.Z.C. van februari 1978 werd er een groot artikel geschreven over FC Dauwendaele. De leider van het eerste team stond bekend als 'de man met het hoedje', Krijn Colijn, die zowel bij de wedstrijden als bij de trainingen aanwezig was. Hij was berucht bij de tegenstanders van FC Dauwendaele en werd gevreesd om zijn uitspraken.
Toch kregen we later de kans ook in de Nassaulaan te trainen. 's Avonds na 21.00 uur mocht FC Dauwendaele op het gravelveld trainen, later werd op gunstiger tijden getraind. De Nassaulaan was voor de senioren, maar de jeugd moest naar de velden in Nieuw en Sint-Joosland. De voetbalvereniging Nieuwland was hier niet zo blij mee.
Inmiddels had het bestuur de resultaten van de handtekeningenactie gebundeld en dat bracht het totaal op 3.169. De handtekeningen werden door Fred van Essen, als toenmalig voorzitter van FC Dauwendaele, met alle bestuursleden op 7 december 1978 in het gemeentehuis overhandigd aan Burgemeester & Wethouders van Middelburg.
Fred ging eens naar een vergadering van de Middelburgse Sportraad en begon ook gelijk over de aanleg van een paar velden in de wijk Dauwendaele. Helaas kreeg Fred het deksel op de neus, omdat er namens FC Dauwendaele nooit iemand als afgevaardigde naar de Sportraadsvergaderingen was geweest. Dat werkte in ons nadeel. De voorzitter ging sindsdien regelmatig (door het opnemen van veel vrije uren in zijn onregelmatige werktijden) naar deze vergaderingen. Hij vroeg eens aan Cees de Keijzer hoe hij het zou vinden als alle elftallen tegelijk op de Nassaulaan moesten voetballen, zijn er dan nog velden genoeg? Het antwoord was nee.
Voortaan werd er overleg gepleegd over de veldindeling om te voorkomen dat de velden overbezet raakten. Cees de Keijzer, toenmalig voorzitter van de M.V. & A.V. Middelburg heeft veel medewerking verleend aan het totstandkomen van een sportcomplex te Dauwendaele. Op 13 februari 1978 werd er al een pleidooi gehouden voor een 4e sportcomplex naast de Nadorst, de Nassaulaan en de Voorborch en daarna nog eens door de Sportraad op 24 november 1978.
De beslissing viel uiteindelijk in de gemeenteraadsvergadering van 7 december 1978. Het voorstel was dat FC Dauwendaele een sportcomplex in de wijk zouden krijgen. Na een verhitte discussie kregen wij onze velden.
Op de openbare tribune zat het voltallige bestuur en vele leden van onze club, die uit hun bol gingen toen de raad het voorstel aannam om te komen tot een 4e sportcomplex in onze wijk mits er een tweede vereniging was die er ook gebruiik van maakte. Het was Jong Ambon die dit voorstel aannam om ook op´eigen terrein´ te kunnen gaan voetballen.
Er werden diverse plannen opgesteld, onder meer dat de velden zouden komen aan de overkant van de Torenweg. Daar zouden 3 velden en een arodatrainingsveld komen met de clubhuizen van Jong Ambon en FC Dauwendaele aan de ingang, waar nu het Huis van Bewaring staat. De eigenaar kreeg daar lucht van en gelijk ging de prijs van de grond merkwaardigerwijs omhoog. Ook was er een voorstel om 2 velden aan de ene kant en 2 aan de andere kant van de Torenweg aan te leggen.
Uiteindelijk kwamen de velden rondom Sporthal De Kruitmolen te liggen. Dat was de goedkoopste optie voor de Gemeente Middelburg en kon op korte termijn worden gerealiseerd.
Na een paar jaar werden de velden vrijgegeven en hadden we eindelijk eigen velden. De openingswedstrijd werd gespeeld op 28 augustus 1981 tussen bestuur & medewerkers van FC Dauwendaele tegen een team van sportievelingen van de gemeenteraad (waaronder diverse oud-voetballers van M.V. & A.V. Middelburg). De wethouder van toen, Henk Gillissen, werd onderuit gehaald door bestuurslid Bob Agterberg. Daarna was het nog lang gezellig onder elkaar tijdens een drankje in de sporthal.
Ook de zomeravondvoetbalafdeling van FC Dauwendaele, de grondleggers van de vereniging, had een toernooi aan de Kruitmolenlaan. De organisatie was rond en er werd een programmaboekje naar de P.Z.C. gestuurd. Op zaterdag stond er in de krant dat een zomeravondvereniging een toernooi had aan de Kruitmolenlaan met 5 elftallen. 's Maandags naar de Redactie Sport van de betreffende krant in Vlissingen en lekker zitten mopperen over het geschrevene, Wonderbaarlijk stond er die dinsdag een prachtig stukje in over hetzelfde toernooi.
Vergaderingen werden dan weer hier, dan weer daar gehouden. De bestuursvergaderingen werden vaak bij de bestuursleden thuis gehouden, waardoor we geld uitspaarden. De Algemene Leden Vergaderingen werden gehouden in het Ontmoetingscenterum, de Stationsrestauratie, de Slagvaert en verder overal waar een plekje kon worden gevonden dat niet te duur was.
Met de tafeltennisclub van de Slagvaert is nog enige tijd een 'samenwerkingsverband' geweest. Zo was er eens een gezamenlijke feestavond. Deze avond werd een mislukking voor onze vereniging omdat er vele leden thuisbleven. Zij kwamen niet, omdat het geen eigen avond was. Van FC Dauwendaele kwamen er slechts 15 personen, de rest bleef thuis.
Onze eigen feestavonden werden wel een succes. Deze werden gehouden in het Ontmoetingscentrum Dauwendaele en het Wijkgebouw Zuid. Er is zelfs na afloop wel eens iemand in een winkelwagentje weggereden, zijn z'n schoenen verkocht en won er iemand eens twee televisies nadat hij had gefraudeerd.
Mevrouw Nellie 't Gilde-Lokerse was in die periode penningsmeester en hield er strak de hand in dat de contributie op tijd werd geïnd. We hadden geen eigen home om problemen en andere zaken te bespreken, kortom: om te vergaderen. Soms voelden we ons als een kostganger met de benen onder een vreemde tafel. Inmiddels was onze buurman, Jong Ambon, ook aan de Kruitmolenlaan komen voetballen. Van de gemeente vernamen we dat een eigen clubhuis niet binnen de hekken van het sportcomplex mocht komen. Er kwam toen een samenwerking in de vorm van het bouwen van een dubbel oftewel een gekoppeld clubhuis. Omdat de verstandhouding tussen beide verenigingen in die periode niet optimaal was, ging dit plan niet door. Trouwens, dit plan kostte beide verenigingen ruim ƒ 100.000,-- en dat kon geel-blauw en rood-wit niet op tafel leggen. De plaats waar het clubgebouw moest staan was ook nog niet bepaald, want er zijn altijd mensen die bezwaren hebben. Na enige gepraat over en weer kwam het clubhuis te staan op de plaats waar het nu staat.
Het bestuur van FC Dauwendaele zocht verder en .... vond een school die in de Stromenwijk stond en daar weg moest. In 1983 ging het bestuur met nog enkele medewerkers aan de slag om dit gebouw in nette staat over te brengen naar het sportcomplex. In het begin waren er diverse medewerkers die regelmatig kwamen, maar dat werd snel minder. De vaste klanten die er altijd waren: Rinus Alleman, Johan Kroon, Han Kasse, Harrie Toonen en nog enkelen die bezig waren het clubgebouw overeind te zetten. Dit werd vaak gedaan tot in de late uren van de avond.
Na ongeveer een jaar hard werken met voorspoed en tegenslag stond het clubhuis overeind. De opening van het clubgebouw was op 18 mei 1985 een feit en gebeurde door wethouder Henk Gillissen. Er werden meteen 3 nieuwe ereleden benoemd die dagelijks bezig waren geweest en voor vele materialen voor het clubhuis hebben gezorgd: Han Kasse, Harrie Toonen en Rinus Alleman.
Ook het poortje naast het clubhuis, waar eerst geen toestemming voor werd gegeven, mocht er komen. Er heerste een strenge discipline in het begin om de betalingen van het clubhuis te voldoen. Vrijwiliigers zoals Bert en Ina Teske mogen wij niet vergeten. Zij stonden dag en nacht klaar om de klanten te kunnen bedienen en de kantine schoon te houden.
In de loop der jaren groeide FC Dauwendaele uit tot een echt volwassen vereniging. In 1978 promotie naar de 2e klasse afdeling, in 1988 naar de 1e klasse afdeling en Ben van de Ketterij hielp in 1991 het eerste elftal promoveren naar de 4e klasse van de K.N.V.B. De trainers in die periode waren Cor van Aken, Daan van de Vijver, Adri Melaard, Jimmy Pentury, Piet van Reems, Ben van de Ketterij en Ad Poortvliet.
Voor de jeugd kwam in 1979 Jan Jung als trainer voor de A-, B- en C-junioren. Voordien werden deze teams getraind door hun leiders en af en toe door Daan van de Vijver.
...... to be continued
Met dank aan Bob Agterberg.
